En inderdaad. Dat sloeg beter aan. Ik begon met een Poll om te peilen hoeveel mensen hadden gehoord van Cloud Computing. Dat viel tegen. En hoeveel mensen daarvan een heldere definitie konden geven van Cloud Computing. Toen waren de vingers helemáál op één hand te tellen. Maar zoals gezegd: dat was in 2005.

Wat me nu nog dagelijks verbaast, is de welhaast ongeïnteresseerde houding van veel Nederlandse ondernemers. Vrijwel iedereen kent inmiddels de term Cloud Computing, maar zelfs veel IT managers doen het begrip af als Marketing Buzz. Oude wijn in nieuwe zakken. En tuurlijk, er zijn zeker leveranciers die opeens ‘Cloud oplossingen’ aanboden zonder ook maar iets aan hun productaanbod te hebben veranderd. Maar er zijn ook echte Cloud-aanbieders. Neem bijvoorbeeld Amazon, één van de pioniers.

Om het werken in The Cloud anno 2010 aan den lijve te ondervinden heb ik de proef op de som genomen. Voor mijn publicatie die ook in deze Optimize staat (BPM11g, red.) heb ik de volledige Oracle BPM stack opgetuigd in The Cloud. De client, een schone Windows 7 laptop met echt 0 bytes Oracle programmatuur blijft dus schoon. Alles is geïnstalleerd op een virtuele computer ergens in de wereld, in de datacenters van Amazon. In regio ‘US-East-1’, dat weet ik dan nog wel. En wat het kost. Met mijn zware 64 bits virtuele server, 60 Gb virtuele schijfruimte en de IO’s die ik in m’n eentje weet te produceren, zie ik ongeveer $1 per uur van m’n creditcard afgaan. Da’s geen geld. En alleen een geoefend oog ziet aan de URL’s van de server (leesbaar in de afbeeldingen bij het artikel?) dat het allemaal draait in The Cloud.

Dus eh…The Cloud is luchtfietserij? Dacht het niet!

Voor degenen onder ons bij wie IDS Scheer niet direct een bel doet rinkelen…in 2007 heb ik in Optimize nummer 3 een artikel gewijd aan de Oracle BPA Suite, een meer dan uitstekend product waarmee bedrijfsprocessen vanuit een bedrijfskundige optiek gemodelleerd konden worden in de taal BPMN. Hierbij waren betrokken afdelingen vast te leggen, alsmede de rollen die zij vervulden in de processen, de KPI’s die golden voor die processen etc. etc. Nadat processen op deze wijze waren vastgelegd, konden ze vervolgens gegenereerd worden naar BPEL, om verder ontwikkeld te worden met BPEL Designer in JDeveloper. Kortom: het perfecte uppercase procesmodelleringstool bovenop BPEL, vergelijkbaar met Oracle Designer in relatie tot Oracle Developer.

Maar zoals ik toen al schreef: de BPA Suite is niet van Oracle, want IDS Scheer is niet te koop. Second best had Oracle een deal gesloten met IDS Scheer waarbij Oracle IDS Scheer’s ARIS product mocht rebranden en aan de man brengen onder de naam Oracle BPA Suite. Deze succesformule werd al snel overgenomen door concurrenten zoals Microsoft, die een vergelijkbaar samenwerkingsverband aangingen met IDS Scheer.

Mijn voorzichtige inschatting is dat IDS Scheer tot de conclusie is gekomen dat de markt van BPM tools zo booming is geworden dat de grootste IT spelers in de arena zijn gekomen. En dat het meer een kwestie is van ‘door welke partij wil ik overgenomen worden’ dan ‘wil ik wel overgenomen worden’. Kennelijk matchte de cultuur van IDS Scheer dusdanig slecht met die van Oracle dat IDS Scheer voor Software AG heeft gekozen. Jammer voor Oracle. Waarschijnlijk is dat de reden geweest dat Oracle het vroegere BEA product ‘Aqualogic BPM’ het afgelopen jaar zo nadrukkelijk heeft gepositioneerd als het nieuwe BPM tool. Dit tool ziet er ook absoluut fraai uit, en is ideaal in situaties waar veel sprake is van ‘Human Workflow’.

Maar voor de fans van de BPA Suite, of gewoon ARIS, is er ook goed nieuws. Om de concurrentie op scherp te zetten heeft IDS Scheer recent een gratis procesmodelleringstool uitgebracht: ARIS Express. Ik ben meer dan benieuwd wat dit product in de markt teweeg gaat brengen!
 

Hoewel het productportfolio van Sun bij de meeste Oracle-adepten toch redelijk bekend verondersteld mag worden, is het toch verrassend welke complementaire zaken Sun meebrengt in de boedel. Of wat de stand van zaken of de penetratiegraad eigenlijk is van bepaalde Sun producten. Enkele highlights uit de strategieën wil ik de lezer daarom niet onthouden. Qua java, wist u dat dit als platform niet alleen in applicatieservers te vinden is, maar naast mobile devices zoals telefoons op dit moment ook al in meer dan 40 miljoen TV’s, Set-Top-Boxes, Blue-ray discplayers en andere Home Entertainment Systemen. Hiermee staat het op de nominatie om de vele proprietary standaarden te verdrijven. Of nog gekker: op dit moment zijn er ook al vele JavaCards in omloop. Deze smartcards (in creditcardformaat, of nog kleiner, zoals de SIM-card in je mobiel) bevatten een complete Java Virtual Machine, zodat je als consument - wellicht zonder dat je het weet - in feite een pc met draaiende software in je portefeuille meedraagt.

Naast deze categorie ‘goh!’ zijn de meeste klanten natuurlijk vooral geïnteresseerd in de mainstream producten. Even wat kreten: Linux en Solaris blijven naast elkaar bestaan. Sun’s Identity Management producten blijven naast die van Oracle bestaan, met uitzondering van Sun’s Identity Manager zelf, die gaat verdwijnen ten gunste van Oracle Identity Manager. Java wordt op korte termijn vooral verbeterd in de Mobile Edition en op het vlak van User Interfaces in de vorm van JavaFX, waarmee het Adobe Flex en Microsoft Silverlight meer moet beconcurreren. Sun’s Portal product wordt ondergeschikt gemaakt aan het voor Oracle strategische WebCenter Suite. Van de vier ontwikkeltools van Sun worden NetBeans en Hudson aan het portfolio van Oracle toegevoegd, Zembly en Kenai worden ‘discontinued’. Hiermee richt Oracle zich dus strategisch op drie java ontwikkeltools: JDeveloper, Eclipse en NetBeans.

Maar het meest in het oog springende zijn natuurlijk de vullers van de huidige gaten in Oracle’s portfolio. Allereerst de Office Suite. OpenOffice wordt geschikt gemaakt om ook mobile te kunnen gebruiken, en zal straks zowel op de desktop als via het web te gebruiken zijn. Op het vlak van virtualisatie brengt Sun desktop virtualisatie mee à la Citrix, compleet met bijpassende hardware: de Sun Ray Thin Client. Geen harddisk, geen OS, geen virussen, geen beheer, niks.

Wellicht dat hiermee Larry Ellison’s droom uit 1995 van de Network Computer alsnog uit gaat komen…
 

Wat calculeren betreft kunnen we nog veel leren van de branche die daar al tientallen eeuwen ervaring mee heeft: de bouwbranche. Toegegeven: de normen en waarden in bouwbranche lieten de afgelopen jaren te wensen over. Even nuancerend: omvangrijke producten en diensten goed calculeren kost tijd. Veel tijd. En tijd is geld. Dus wie bedacht heeft dat offertes waar een uitgebreide calculatie aan ten grondslag ligt gratis kunnen worden verlangd, die heeft boter op z’n hoofd. Wellicht kunnen opdrachtgevers in de IT branche zo verstandig zijn om de trend van ‘free consulting’ in offertetrajecten om te buigen in enige vorm van betaalde werkzaamheden. Enfin. Dit alles terzijde.

Wat we zeker wel kunnen leren van de bouwbranche is de kennis van calculeren. In de bouwwereld bestaat er een zelfs een heuse functie ‘Calculator’, waarvoor je bij tal van opleidingsinstituten cursussen kunt volgen. Die aanpak pogen we in de IT natuurlijk na te doen. Ruim twintig jaar geleden hebben we de ‘Nederlandse Software Metrieken Gebruikers Associatie’, de Nesma, opgericht. De Nesma heeft vooral naam gemaakt met het begrip FunctiePunt (FP), een eenheid voor functionaliteit van een informatiesysteem. Met het ‘Handboek Functiepuntentelling’ van de Nesma in de hand, kan zelfs een kleuter bij benadering het aantal functiepunten van een informatiesysteem bepalen. Idem voor elke IT diensten leverancier. Deze kent bijvoorbeeld z’n productiviteitscijfer voor het realiseren van functionaliteit in uren per functiepunt. Maar functiepuntanalyse is niet louter hosanna: het standaard calculatiemodel is bedoeld voor het uitdrukken van functionaliteit van informatiesystemen. Dat is bijvoorbeeld heel handig bij het begroten van te ontwikkelen maatwerkapplicaties, zoals vroeger met Oracle Designer/Developer en tegenwoordig met JDeveloper/ADF.

Als ik naar de werkzaamheden kijk die de Oracle dienstenleveranciers in Nederland het afgelopen jaar hebben uitgevoerd, dan zie ik een verschuiving van pure systeemontwikkeling (het ontwikkelen van de genoemde maatwerkapplicaties), naar de integratie van applicaties. Niet zo gek natuurlijk. Oracle verschuift ook z’n aandacht van de applicaties zelf naar integratie ervan, met producten zoals BPEL en OSB. Maar die zaken moeten dan ook weer gecalculeerd worden natuurlijk. En de productiviteit van ontwikkeling ervan opnieuw bepaald, in uren per functiepunt. Misschien is functiepunt dan niet langer het goede woord en moeten we iets verzinnen in de trant van InterfacePunt. In de markt is op dit moment elke IT leverancier het wiel aan het uitvinden om Fusion Middleware projecten (met BPEL en OSB) objectief te kunnen calculeren. Zo zijn het aantal uit te wisselen data-elementen, de structuur ervan (eenvoudig of complex) en de complexiteit van transformaties vaste ingrediënten bij de meeste calculatiemodellen. Maar wordt het niet gewoon tijd voor een nieuwe werkgroep van de Nesma? Kom op mensen, koppen bij elkaar!

N.B. De Nesma is jarig. Als kadootje zijn de meeste publicaties (tijdelijk?) gratis te downloaden van hun site. Voor de liefhebber.
 

Release 2 van Oracle 11g heeft een extra dimensie toegevoegd aan de discussie over de 'vendor lock-in'. Tijdens de introductie van het pakket werden begrippen als 'One Vendor', 'Single Solution' en 'Consolidated Stock' niet geschuwd. Het was dan ook niet verwonderlijk dat in de wandelgangen nogal wat meesmuilende opmerkingen werden gehoord. De kleine dikke van het duo Bassie en Adriaan introduceerde de inmiddels gevleugelde kreet: 'Alles is voor Bassie'.
De moderne variant hierop zou in de IT-gemeenschap kunnen luiden 'Alles is voor Oracle'. Als het aan Oracle ligt tenminste.
Ik zie hier geen kwaad in. Ik vind het van goed ondernemerschap getuigen dat je als leverancier een dergelijke positie weet te bereiken. Hinderlijk voor de afnemers wordt het pas als zo'n leverancier monopolist wordt, maar zo ver is het nog lang niet en de vraag is of het ooit zo ver zal komen. IBM, SAP en Microsoft zullen niet zo makkelijk de kaas van hun brood laten eten. En dat dwingt Oracle dan weer om de prijs/kwaliteitverhouding van haar producten goed in de gaten te houden.
De business zal zich ook niet echt druk maken over 'vendor lock-in'. In feite is de situatie namelijk nooit anders geweest. Alleen de naam is (relatief) nieuw. Wanneer je als grootbank je eigen software liet bouwen omdat je dacht dat jouw handelingen toch wel veel bijzonderder zijn dan die van een concurrerende grootbank, had je weliswaar je eigen 'onafhankelijke' pakket, maar was je even afhankelijk van de bouwers als je zou zijn bij een pakketleverancier.
Het lijkt verstandig dat de business zich concentreert op pakketspecificatie-technieken. Daarmee kan zij zich een beeld vormen van de benodigde applicatie-, data- en andere software en zo tot een verantwoorde keuze van een vendor komen. Wellicht kan deze niet aan alle applicatiewensen voldoen, maar je bent veel voordeliger uit en je hebt software die werkt. Dat moet toch ook wat waard zijn.
Oracle levert bij al die software nu ook de hardware uit eigen huis. Door de overname van Sun Microsystems kan een complete machine worden opgetuigd. Even de data van de business overzetten en je kunt bij wijze van spreken aan de slag. Sneller, beter, goedkoper dan voorheen. Maak daar maar eens bezwaar tegen.
De enige die dit lijkt te willen is de Europese Commissie. Zij maakt zich zorgen over de verbeterde concurrentiepositie van Oracle. Al eerder boog de Commissie zich over concurrenten van Oracle, omdat die een wel erg sterke positie leken te krijgen. Is dit beleid in het belang van de business? Dat lijkt me niet. Het houdt de Europese Commissie van de straat, dat wel.